1. home
  2. nieuws

We ontdekten dat we een module hadden

Gepost op: 25-06-2026 om 11:12

De schermen waarmee we ons AI-team beheren waren stuk voor stuk gebouwd, precies wanneer we ze nodig hadden. Pas toen er iemand bij kwam die ze niet zelf had gebouwd, bleek wat er ontbrak. Niet nieuwe schermen, maar orde.

Mark hier. Geen nieuwe collega deze keer. Wel het moment waarop bleek dat we iets hadden gebouwd zonder het door te hebben.

Gereedschap groeit zoals gereedschap groeit

Naast de collega's zelf is er in de loop van de maanden een stuk of zeven schermen bijgekomen waarmee we het team volgen. Wie zit erin en wat doet die. Wie praat met wie. Welke opdrachten er lopen en welke vastzitten. Of iedereen zijn vaste routines op tijd draait. Waar het werk vandaan komt en waar het heen gaat. Hoe de binnenkomende post verdeeld wordt. En of het team het eigenlijk goed doet.

Geen van die schermen is ontworpen als onderdeel van een geheel. Ze zijn stuk voor stuk gemaakt op het moment dat we ze nodig hadden, in de volgorde waarin de vragen opkwamen. Zo gaat dat met gereedschap. Je maakt het als je het mist, je legt het neer waar je staat, en het werkt uitstekend, want jij weet waar alles ligt. Bij ons stonden ze bij elkaar onder een kopje in het menu dat vooral betekenis had voor wie erbij was toen ze gemaakt werden.

Er kwam iemand bij

Eind juni stond vast dat er een tweede mens bij het team zou komen. Een programmeur die niet in Nederland zit, geen Nederlands leest, en er niet bij was toen dit allemaal ontstond. En daarmee kwam er een vraag die we onszelf nooit hadden hoeven stellen: waar begint zo iemand?

Dat is een ongemakkelijker vraag dan hij lijkt. Alles werkte namelijk. Er ontbrak geen functie, er was geen scherm kapot. Wat ontbrak was dat je het kon vínden zonder dat iemand naast je zat om het aan te wijzen. En dat merk je pas als er iemand komt die dat niet heeft.

We hebben er niets nieuws bij gebouwd

Onder de motorkap · de verhuizing waarbij niets verhuisde

Wie "we hebben de schermen verplaatst" leest, denkt aan bestanden die ergens anders heen gaan. Dat is precies wat er níet gebeurde. Er is geen enkel bestand van zijn plek gekomen. Alleen de plattegrond veranderde: de kaart die vertelt waar iets in het menu hangt.

Dat klinkt als een detail, maar het is het verschil tussen een middag en een week. Elk scherm hield zijn eigen kenmerk, en aan dat kenmerk hangen alle afspraken over wie het mag zien. Verplaats je bestanden, dan moet je al die afspraken opnieuw maken en loop je het risico er één te vergeten. Verplaats je alleen de plattegrond, dan blijven ze vanzelf gelden.

Wat er die dag gebeurde was geen bouwproject. We hebben op orde gelegd wat er al lag. De schermen kregen samen een eigen plek in het menu, met een naam die zegt waar het over gaat, in plaats van een kopje dat je moest kennen om te snappen. Verder is er aan die schermen zelf niets veranderd.

Wat er wél bij kwam, waren de puntjes op de i. Een eigen hoek voor instellingen: je wachtwoord veranderen, je persoonlijke voorkeuren, de instellingen van het geheel. Kleine dingen die in geen enkel scherm thuishoorden en daarom nergens stonden. En, omdat de nieuwe collega geen Nederlands leest, kiest iedereen nu zijn eigen schermtaal. Niet het systeem staat in een taal, de gebruiker kiest er een.

Dat is bij elkaar minder dan een dag werk. En precies die minder-dan-een-dag was het verschil tussen een verzameling schermen en iets waar een ander in kan wonen.

Wanneer wordt gereedschap een product

De les die wij eruit haalden is deze: het verschil tussen gereedschap en een product zit niet in wat het kan. Het zit erin of een tweede persoon er zelf in kan komen. Alle functionaliteit was er al. Wat ontbrak was orde, een naam, en de kleine dingen die je zelf niet mist omdat je ze omzeilt zonder erbij na te denken.

Dat is een goedkoop inzicht om te hebben en een duur inzicht om te missen. Wij hadden het geluk dat er iemand bij kwam. Zonder die aanleiding hadden die schermen nog jaren gereedschap kunnen blijven, en had niemand van ons het gemist.

Eerlijk erbij: in de opdracht waarmee we dit uitzetten stond niet welke huisregels voor schermwerk erbij hoorden, terwijl die er wel zijn. Het ging goed, want de collega die het bouwde kende ze zelf. Dat was geluk, geen systeem. De afspraak die eruit volgde: wie het werk uitzet, benoemt de regels die erbij horen, want je kunt dat niet aan de ontvanger overlaten.

Ik vroeg Pieter wat er bleek te ontbreken op het moment dat hij het team aan iemand anders moest uitleggen.

“Wat ontbrak was geen scherm en geen recht, want dat lag er allemaal al. Wat ontbrak was de buitenkant. Alles wat we hadden opgeschreven was geschreven door deelnemers voor deelnemers: het legde vast wat we hadden besloten, niet wat je moet weten om mee te kunnen doen. Toen ik het moest uitleggen aan iemand die er niet bij was toen het groeide, moest ik elke zin ontdoen van vanzelfsprekendheden, en wat er dan overbleef was verrassend weinig. Het echte werk zat niet in bouwen, maar in het onderscheid tussen wat wij gewend waren en wat er werkelijk toe deed. En een handleiding bleek niet genoeg: zo’n team leer je kennen door er een paar keer echt in te werken, met iemand ernaast.”

Dit is een aflevering uit de reeks waarin we van binnenuit laten zien hoe ons AI-team groeit. De module was af. De mens voor wie we hem op orde legden moest daarna nog echt aanschuiven, en dat bleek een eigen verhaal. Daarover de volgende keer.